Społeczeństwo pszczele w zasadzie jest jednocześnie rodziną. Każda rodzina ma tylko jedną matkę. Ilość robotnic waha się w zależności od pory roku od 10-15 tysięcy do 50-60 tysięcy. Samce- trutnie pojawiają się w połowie wiosny, a giną pod jesień. Jeśli pszczelarz nie redukuje ilości trutnia, ilość ich może dojść do 4 – 5 tysięcy.
Oprócz dorosłych pszczół (z wyjątkiem okresu zimowego) w pniu znajduje się również czerw: jaja, larwy i poczwarki. Z jaj złożonych przez matkę po trzy dniach wykluwają się larwy, zupełnie niepodobne do dorosłych pszczół. Pierwotnie długość larwy wynosi około 1,5 mm. Obficie karmiona przez pszczoły rośnie bardzo prędko. Okres wzrostu trwa około pięć dni u matki i robotnicy, a około siedem i pół dnia u trutnia. Waga ciała zwiększa się przy tym 1400 – 3500 razy, po czym nieznacznie maleje. Ponieważ mało rozciągliwa skóra uniemożliwiała by wzrost tak gwałtowny, larwa czterokrotnie linieje. Pod koniec żerowania larwa nie może już pozostawać zwinięta w komórce, wyprostowuje się i wyciąga się wzdłuż niej. W tym czasie pszczoły zasklepiają komórkę porowatym wieczkiem z wosku. Po wyprostowaniu larwa wyrzuca z siebie odchody, a następnie osnuwa ścianki komórki przędzą brązowego koloru. Larwa matki i robotnicy poświęca na to dwa dni, trutnie zaś trzy. Następnie wyciąga się ona w komórce i nieruchomieje. W tym stadium przedpoczwarki, które u larwy matki trwa jeden, u robotnicy dwa, a u trutnia cztery dni, następują w ciele larwy głębokie przemiany. Większość narządów larwy ulega zniszczeniu przez specjalne ciałka zawieszone we krwi, po czym zaczynają się tworzyć nowe narządy właściwe już owadowi doskonałemu. Okres przedpoczwarki kończy się piątym linieniem. Poczwarka, która wówczas powstaje przypomina już dorosłą pszczołę. Z początku jest ona zupełnie jasna, ale stopniowo coraz bardziej ciemnieje. Ciemny barwnik zjawia się przede wszystkim w oczach owada. Stadium poczwarki trwa u matki pięć dni, robotnic osiem, a u trutni siedem dni. Ilość czerwiu w pniach o bardzo płodnych matkach może dojść do 40 tysięcy.
|
Stadium
|
Matka
|
Robotnica
|
Truteń
|
|
Jajo
|
3
|
3
|
3
|
|
Larwa zwinięta
|
5
|
6
|
7
|
|
Larwa przędząca
|
2
|
2
|
3
|
|
Przedpoczwarka
|
1
|
2
|
4
|
|
Poczwarka
|
5
|
8
|
7
|
|
Całkowity rozwój
|
16
|
21
|
24
|